AYMUŞ NU COMAGI

Akga Bıçaksız

Kilisadan Rahmetli AVBEKİR AYMUŞ

Karaçay-Malkar Türkçesi ile

Sizge aytayım men Aymuş’nu bolgan comagın,
İgi tıngılagız comaklanı en omagın.
Aymuş bolur edi bir talay caşnı kiçisi,
Eterik işlerin saylab aldıla üçüsü.
Alay aytayedi comaknı aythan haparçı,
Ulluları malga avured buldu tuvarçı.
Ekinçi Zomahay omaged aldı toyçuluk,
Aymuş cengil edi, anga da kaldı koyçuluk.
Aymuş kütüyedi bir bay kişini malların,
Sizge aytayım men başına kelgen halların.
Bir kün ısdavatha kele turuyed sürüvü,
En artda bir kozu rahın malça cürüvü.
Anası artına karab kozuga makırdı,
Kesi tilibila anı katına çakırdı.
Kozu anasına kulak beriyed mangırab,
Aymuş kulak saldı alanı tilin angılab.
Koy aytdı kozuga "Kele, kir artha kalasa,
Artha kala kelib börüge azık bolasa."
Kozu dedi "Bu malnı ırıshısı belimden
Bashantda artık cürürge kelmeydi kolumdan."
Aymuş munu eştib kozuga belgi salganed,
Künü cetgeninde canına anı alganed.
Künnen keçege malı köb bolub başladı,
Aymuş’nu caşavu algan halin taşladı.
Köb barmay tögerekge sıyınmadı baylıgı,
Tübsüz Köl’nü katı boldu Aymuş’nu caylıgı.
Malı cayılayedi ol caylıklanı tolturub,
Aymuş küteyedi ortalarına olturub.
Sıbızgısını da soguyedi aruv taraltıb,
Malı uzak ketmeyed sıbızgını bek caratıb.
Tersine ketgenni sıbızgı sogub tıyayed,
Catar cerlerine sıbızgı bla cıyayed.
Koyları avsala sırtnı ol canı avuşha,
Kaytıb keleyelle eştib sıbızgı tavuşha.
Bir kün ol köl katında cıyılıb tura malları,
Kölden bir koçhar çıkdı, bek aruv sanları.
Altı müyüzlü bir aruv koçhar, çımmak ak,
Altı müyüzü da sapsarı, altın bek omak.
Kıngır çungurları kümüşden karasavutça,
Tükleri cim cim cıltırab altın tavukça.
Kölden çıkganlay koylaga ileşib çaphaned,
Koyla ürkgenelle, Aymuş tuvaylab kophaned.
Izına kaçıb barıp koçhar kölge sekirdi,
Endige deri caşagan kölüne kirdi.
Aymuş’nu koyları koçharnı ızından kuyuldu,
Sıbızgısın sogub alları küçden tıyıldı.
Aymuş’nu koçharga mardasız közü karadı,
Kelib koylarına koşulurmed dep maradı.
Tuvaylay bilmegen bir sürüvçü caş izledi,
Elinde bir caşnı calçı tutarga sözledi.
Sürüvüne süvedi ol caşnı keltirib,
Kalay eterigin aruv üvretdi olturub.
Koylarını cıyıb caşha amanat etgened,
Kesi da arlakda koşuna aylana ketgened.
Calçı küteyedi örge süvelib olturmay,
Kölden biyagı koçhar çıkganed köp turmay.
Çıkganı kibik da çabıb koylaga cetgened,
Koyla ürkgenelle calçı da tavuş etgened.
Izına kaçıb barıp koçhar kölge sekirdi,
Yaratıldığından beri yaşadığı evine girdi.
Koçharnı ızından koyla başların atdıla,
Tıyama deb çaphan calçını tepleb ketdile.
Sıbızgı bilmeyed Aymuş’ça sogub tıyarga,
Birda bolalmadı seyirge karab koyarga.
Koylanı cıyarga calçını küçü cetmedi,
Ne bek küreşse da çırtda karuv etmedi.
Eng artda bir aksak toklunu tutub tıyaldı,
Aymuş kelgeninde cerge kirirley üyaldı.
Tili tutulub caş söleşalmay kalganed,
Aymuş toklusun caşnı kolundan alganed.
Alganı kibik da kötürüb kölge athaned,
Kesi da artından kölge sekirib ketgened.
Aymuş da malı da ol ullu kölge taşaydı,
Ol künden beri Aymuş ol kölde caşaydı.
Anı körmegença avruv, talav da körmeyik,
Bıllay bolamzlık işlege iynan bermeyik.
Ebubekir ÇEKEN (Gökçeyayla, 1996)HOCADAN kızı derlegent