23 Ocak 2012 Pazartesi

SANGA CILAY TERMİLE (Ahya Bıçaksız'ga)




Ol teregi çegetni
Köbüt anı kögeti
Kögetleri baş edi
Carlı kelse aş edi

Taş atdıla urdula
Butakları sındıla
Kabukların soydula
Tamırların oydula

Kögetlerin tökdüle
Üçün beşin aldıla
Kalganları çürüyle
Tebleb üsün cürüyle

Aşar üçün kögetni
Köget bergen terekni
Kimle etdi nek etdi
Kurutdula terekni

Endi:
Kenge açıb eşikni
Kimle kirdi bilmeding
Cabıb kelgen terslikni
Arı karab körmeding

Can cartısı egeçle
Sayadıla künleni
Ontört cılga kirdile
Sanga cılay termile
Akga B 24 Ocak 2012

*** İ Y N A N A M A ***



Erikgenme, biyik sözleni murulday
Bağuşnu karmağan bla anı karmagan adamga.
Avazım, ayıplança kökde gurulday,
Kuturgan kobanlaça, açı borkulday cüregim
Esirgen canlaga patıv aytırga erigene..

Küreşgenme, taza otumu suvurtub
Malğunla bla haram kapganımı caşırtın aşarga
Aşımı-betimde kanımı kurutub
Ertteden beriçi ızına caşırtın kusarga küreşeme..

Söleşgenme, canımı şılapçıkça,sunub
Cavumsu keçede tınçaygan kayala bla tarda
Kıynalsam da - kökdenda cerden da sorub
Acaşhan umutnu suvugan ızları bla karda söleşeme

İynanganma tüpsıy tilçige, tapsızga
Dorhladan satılgan calınçak sözlege
Işanıb !....
Ertdenli uyandım da, çıkdım arbazga
Bu ariuv duniyağa, ming kere cüregim aldanıb
İynanama !....

Kızargan çırpıga, sarğalğan duppurla da
Sağışlıdıla közallımda
Anasız sabiyle, sakatta guppurla da
Aylanadıla bu duniyada..

Kızarğan çırpığa , saralğan duppuğa da
Tıyançak mı boldu cüregim
Anasız sabiyge, sakatha guppuğa da
Konakbaydı da köküreğim......


(Ali Bayzulla-Bashan 1939)

22 Ocak 2012 Pazar

**** KELLIK TOLULEGE***



**** KELLIK TOLULEGE***

KALAY NASIPLI ADAMLABIZ BIZ!
SOLESIR UCUN-HAZIR TILIBIZ.
BITEU ALLIMDA BOLGAN ZATLANI 
BIR DA KALMAYIN BARDI ATLARI.
******
ZIGIRDAN BASLAP CULDUZLAGA DERI
BU TILNI ICINE KIRELLE BERI
HAR NE ZATNI DA SIFATI,SANI,
TILIBIZKESGIN TAMAMLAY ANI.
******
KELGEN TOLULE,KELLIK TOLULE!
SAKLAGIZ ANI,MINDEMEY ENIN.
KOSULGAN KONA,KORAGAN KAYTA,
OL BIZNI HALKGA OKUNLUK ETSIN!

Semenlani Ismail(Eski Karachay-Malkar Adabiyat/ 
Bittirlani Tamara)

AYMUŞ NU COMAGI


Kilisadan Rahmetli AVBEKİR AYMUŞ

Karaçay-Malkar Türkçesi ile

Sizge aytayım men Aymuş’nu bolgan comagın,
İgi tıngılagız comaklanı en omagın.
Aymuş bolur edi bir talay caşnı kiçisi,
Eterik işlerin saylab aldıla üçüsü.
Alay aytayedi comaknı aythan haparçı,
Ulluları malga avured buldu tuvarçı.
Ekinçi Zomahay omaged aldı toyçuluk,
Aymuş cengil edi, anga da kaldı koyçuluk.
Aymuş kütüyedi bir bay kişini malların,
Sizge aytayım men başına kelgen halların.
Bir kün ısdavatha kele turuyed sürüvü,
En artda bir kozu rahın malça cürüvü.
Anası artına karab kozuga makırdı,
Kesi tilibila anı katına çakırdı.
Kozu anasına kulak beriyed mangırab,
Aymuş kulak saldı alanı tilin angılab.
Koy aytdı kozuga "Kele, kir artha kalasa,
Artha kala kelib börüge azık bolasa."
Kozu dedi "Bu malnı ırıshısı belimden
Bashantda artık cürürge kelmeydi kolumdan."
Aymuş munu eştib kozuga belgi salganed,
Künü cetgeninde canına anı alganed.
Künnen keçege malı köb bolub başladı,
Aymuş’nu caşavu algan halin taşladı.
Köb barmay tögerekge sıyınmadı baylıgı,
Tübsüz Köl’nü katı boldu Aymuş’nu caylıgı.
Malı cayılayedi ol caylıklanı tolturub,
Aymuş küteyedi ortalarına olturub.
Sıbızgısını da soguyedi aruv taraltıb,
Malı uzak ketmeyed sıbızgını bek caratıb.
Tersine ketgenni sıbızgı sogub tıyayed,
Catar cerlerine sıbızgı bla cıyayed.
Koyları avsala sırtnı ol canı avuşha,
Kaytıb keleyelle eştib sıbızgı tavuşha.
Bir kün ol köl katında cıyılıb tura malları,
Kölden bir koçhar çıkdı, bek aruv sanları.
Altı müyüzlü bir aruv koçhar, çımmak ak,
Altı müyüzü da sapsarı, altın bek omak.
Kıngır çungurları kümüşden karasavutça,
Tükleri cim cim cıltırab altın tavukça.
Kölden çıkganlay koylaga ileşib çaphaned,
Koyla ürkgenelle, Aymuş tuvaylab kophaned.
Izına kaçıb barıp koçhar kölge sekirdi,
Endige deri caşagan kölüne kirdi.
Aymuş’nu koyları koçharnı ızından kuyuldu,
Sıbızgısın sogub alları küçden tıyıldı.
Aymuş’nu koçharga mardasız közü karadı,
Kelib koylarına koşulurmed dep maradı.
Tuvaylay bilmegen bir sürüvçü caş izledi,
Elinde bir caşnı calçı tutarga sözledi.
Sürüvüne süvedi ol caşnı keltirib,
Kalay eterigin aruv üvretdi olturub.
Koylarını cıyıb caşha amanat etgened,
Kesi da arlakda koşuna aylana ketgened.
Calçı küteyedi örge süvelib olturmay,
Kölden biyagı koçhar çıkganed köp turmay.
Çıkganı kibik da çabıb koylaga cetgened,
Koyla ürkgenelle calçı da tavuş etgened.
Izına kaçıb barıp koçhar kölge sekirdi,
Yaratıldığından beri yaşadığı evine girdi.
Koçharnı ızından koyla başların atdıla,
Tıyama deb çaphan calçını tepleb ketdile.
Sıbızgı bilmeyed Aymuş’ça sogub tıyarga,
Birda bolalmadı seyirge karab koyarga.
Koylanı cıyarga calçını küçü cetmedi,
Ne bek küreşse da çırtda karuv etmedi.
Eng artda bir aksak toklunu tutub tıyaldı,
Aymuş kelgeninde cerge kirirley üyaldı.
Tili tutulub caş söleşalmay kalganed,
Aymuş toklusun caşnı kolundan alganed.
Alganı kibik da kötürüb kölge athaned,
Kesi da artından kölge sekirib ketgened.
Aymuş da malı da ol ullu kölge taşaydı,
Ol künden beri Aymuş ol kölde caşaydı.
Anı körmegença avruv, talav da körmeyik,
Bıllay bolamzlık işlege iynan bermeyik.
Ebubekir ÇEKEN (Gökçeyayla, 1996)HOCADAN kızı derlegent

KRALLANI BAŞCILARINA(1)


Taşmakanı iydile.
Cumuş etda kel debda
Karaydıla allına
Bir cıl ozdu kaytmayda

Hapar iygent kumusga
Soluy turat cumuşcu
Karuv cıyat barırga
Kaytır oncıl tolurga

Çoban etib börünü
Küt dedile sürüvnü
Ayırmagant tölünü
Kütmegendi örümnü

Cıpcık habar ciberdi
Çoban bolgan ol börü
Saylab saylab aşaydı
Boşab barat sürüvnü
Akga B 17 Ocak2012

KRALLANI BAŞCILARINA (2)



Tülkü başcı bogandı
Haparı cok aslannı
Mahluk koymay cıygandı
Bardıradı uşaknı

Çarıkların sildiret
Hını etib koyanga
Tülkü tavuş ettirtet
Eçkilege koylaga

Andan medet umgannı
Ol canından bezdiret
Anga onov sorgannı
Kaya cardan sekirtet

Tınglayıkmı alanla
Tülkü aytgan onovga
Aslan eştib koysava
Naytırıkbız aslanga
Akga B 17 Ocak 2012

BULMAK GEREK-LEVENT ITEZ

Bu şehr-i Face'nin çivisi çıkmış,
Çekiçler nafile,gürz bulmak gerek
Doğru söyleyene düşman çoğalmış
KÖylerde yetmiyor,il bulmak gerek

İtibar yan gelip ahkam kesende
Slogan savurup,nefret kusanda
Hak,hukuk arama,hakim fizanda
Vicdanı örtecek,tül bulmak gerek

Kimisi onsekiz gençlik çağında
Kimisi yetmişte,yandaş avında
Ne itler tanıdık kurt otağında
Salıp kocatacak, yol bulmak gerek

Ömrünün yarısı, ekran başında
Kalan yarısında, fitne peşinde
Bunlar şeytan görür,anca düşünde
Hayırlı kelamlı,kul bulmak gerek

Darlara çekilmiş,fikirler gördüm
Ekmek bulamayan fakirler gördüm
Mertlere kazılmış çukurlar gördüm
Sayısız kahpeye,zil bulmak gerek

Sanarki; selayı hocalar dinler
Bir şehit duyulsa, elde mendiller
Kopyacı edipler,çakma şairler
Gönülden konuşan,dil bulmak gerek

Güruhun yarısı,aklı belinde
Adama saymamış, halkı ilinde
Belki bir kısmının,sözü dilinde
Bu kadar ateşe,kül bulmak gerek

Bilineni öğretenler,bilmedi
Safkan Oğuz imiş,şüphe kalmadı
Herkes bey'miş meğer,Budun olmadı
Bunca beyzadeye,kul bulmak gerek

Beş tane slogan,üç tane yazı
Beyinler uyuşmuş, kazı ha kazı
Çoğu terkeylemiş,namaz niyazı
Kıbleden ötede, yön bulmak gerek

Hele kimisi var içler acısı
Alt katta kendisi,üstte bacısı
Sanal muhabbette Kadir gecesi
Zulme-firavuna,din bulmak gerek

Meğer varmış burda nice hatipler
Allah desen muhalefet ederler
Beş cümle ezberde,ahkam kesenler
Çatlayan zurnaya,gön bulmak gerek

Kimi ağır abi,sadece anlar
Kimisi beğenir,kimisi mimler
Kendisi anlatır,kendisi dinler
Bu kadar geyiğe,Ren bulmak gerek

Sayısı az ama,mertleri de var
Memleket içeren dertleri de var
Yurdumun güzide kurtları da var
Onlara istisna,çay bulmak gerek

Levent İTEZ
17.01.2012-21.33

‎*** EGEÇLERİME ***



Mensiz siz eki közüm
Sizledi har erke sözüm
Külesiz siz duniya çuvak
Külesiz siz palah uzak...

Cuklaysız.. Köz kabaklarım
Katı kısıb kucakların
Saklayla köz ginjileni
Türlü türlü şinjileden...

Çalan da sizsiz köz carık
Sizsiz bolur edim cazık
Karmalğanlay kündüz colda
Sürüşgenley onga-solga...

Şükür sizni caratganga
Sizni bla kün carıtganga
... ölsem da men açıganlay
Kalırsız siz açılganlay.....
(Gekkılanı Muhamet - Alma-Ata 1947)

ATAMI AMANATI



Söleşe tebregenme, men va kesi kesime
Kırk cılın ozgan har kim, bulaymıdı ogese

Kişi anglamayt atam, sen meni eştemise
Aytır zatlarım köpdü, eştallık cerdemise

Üy tolusu bir barek, üçge törtge bölündük
Türkiya’ga sıyınmay, başga cerlege köçdük

Allah aytsa endi men, ornalır cer izleyme
Kuvanç tıbırlı bolup, caşarga üydegimle

Şahar taba tebresem, sabiylerim kelmeyle
Kiliysa’ga barrıkma, kişi kalmagant deyle

Hoy toptolu da bolsa, kelining telirmedi :)
Şaharnı koyup hoyga, anam va kelirmedi ?

Alay bir bek tansıkma, karasuvdan içerge
Üybiyçem va koymadı, “hoyum aruvdu” derge 

İzmir’dedi bir agam, egeçlerim de bardı
Bek issi boladı dep, kelining unamaydı

Yalova bek aruvdu, caşarga izlegenge
Cüregim da avruydu, alay uzak keterge

Mundan cılla alga sen, katınga çakırganeng
Üç caşıngı koluna, birer çıbık bergeneng

Üçübüz de sındırdık, kuvanıp küçübüzge
Sen va bizge karayeng, ışarıp betibizge

Sora da üç çıbıknı, saldıng atam, can canga
“Sındırıgız” dep bizge, sınadıng sıra bıla

“Kördügüz mü caşlarım, bir bolsagız sınmazsız
Ayrıla tebresegiz, Allah bilir, ongmazsız
Kızla sizge amanat, sak boluguz caşlarım
Endi hayda barıgız, buyedi aytır zatım”

Sabiy bolsam da teyri, ürengenedim köp zat 
Allah aytsa sen tınç bol, mendedi ol amanat.

Mehmet KORKMAZOGLU, 21.01.2012

*** MİNGİ TAV ***




*** MİNGİ TAV ***

Sen kökge cete miyikse
Kavkaz tavlanı içinde
Mıyala kibik cıltıray
Kanga buzlarıng üsüngde...

Üsüngde bardı ak tonung
Sen cay da kış da kiyese
Kün buzulurga tebrese
Boran eterge süyese..

Kün aruv çuvuk turganlay
Tohtamaydı boranıng
Cay da kış da erimeydi
Üstüngdegi buzlarıng...

Karnı buznu cıyuvçu
Başınga bulut konuvçu
Tögereginde basınıb
Tavlula karab toymavçu..

Senden sora kaysı tavdu
Aruvluk bla bay bolgan
Başı kış bolub, beli caz bolub
Eteklerinde caz bolgan.....



(İsmail Semenov 1891-1981 Catgan cering Cannet bolsun)


NURUNG HALKGA TİYMEYİN....






Meni örge karatgan
Künnü atın ayttırgan
Işıgıdı,nurudu
Künge mahdav saldırgan

Carık bolmay birzatnı
Burhusunda körmeyme
Kün carıgın iymese
Atın aytıb neteme

Künden ullu culduzla
Cerlerinde turalla
Bir kişida sagınmay
Atlarıda aytılmay

Culduz,kün'da bolsangda
Kök nurungdan tolsada
Nurung halkga tiymeyin
Ulluma deb mahdanma

Akga B 21 Ocak 2012

15 Ocak 2012 Pazar

KARACAY MEVLUT


       
 BİSMİLLAHİRRAHMANİRRAHİM           
Bismillah dep başlayık,salat,salam aytayık
Adet edipkünde cetmiş min tovbaga kaytayık.
Her bir işni allında Bismillahnı okuguz.
Bismillahsız is etsegiz iblis bolur sohuguz.

Ekinçilik aytırım:Kişini sözün etmegiz,
Dünyadan cönger almay,tar kabırga ketmegiz.
Cöngerigiz ol bolur Kur'an-ı Kerim okuguz,
Kıybatta subaylıksız korkuguz.

Üçünçülük aytırım :kişige zarlık etmegiz.
Dünyadan çırak almay kabırıgızga ketmegiz.
Çıragıgız ol bolur orazanı tutuguz,
Halal haram ayırmayın bek kurudu umutuguz.

Kur'an bıla kögüzgendi ahratnı colların,
Ullu Allah keçüvçüdü tövbe etgen kulların.
Beş namaznı kılıgız,ozup artga kalmasın,
Öle turup imanıgıznı iblis lanet almasın.

Bir saatnı içinedi uvahtını kelüvü,
Seksen min cıl bolur bir namaznı tölevi.
Ceti dile cehennemle,segiz dile cennetle,
Ahıratga aylanıgız ahır zaman ümmetle.

Halal cıygan malıgızdan hisap-cavap berisiz.
Haramından mal cıysagız avur hesap körüsüz.
Artık hayır kelmeydi ,dünya malını köbünden,
Cürüp kalay öteriksiz kıldan nazik köprüden.

Kıl köprünü uzunu üçmin cıllık col bolur,
Dünyada din tutsak,aharatga ong bolur.
Tiligizni tıyıgız,ötürük aytmay,til etmey,
Nefsigizni saklagız aman colga üretmey.

Zekat fitir berigiz ,carlılaga caragız,
Kökten cerden terger alıp ayga künge karagız.
Ecel sanga cetişir ,erip tebrer salları
Uçup cennetge keter müminleni canları.

Başıgıznı buruguz,közügüz haram körgenley,
Puşuv etseg fayda etmez,azrail kelgenley.
canıgıznı tartıp tebrer ayakladan,cikleden,
Kökürekten ,bilekleden,başıgızda tükleden.

Canar küyer cüregin ,anag bilmez halıngdan,
Zerre kadar fayda bolmaz adamıgdan,malıgdan.
Til söleşmez kulak eşitmez,tartmay toktar sallarıg,
Közlerige körünür ahıratnı halları.
Ol zaman şaytan cetişir,imanıgıznı alırla,
Kesi kibik kafir etip cehanımga salırla.

Gitcelikten sallarıgız ibadatga alışsın,
Allah bizge iman bersin,canevalda boluşsun.
Keçe kündüz işlerbiz ,günah bila kabahat
Allah bizge nasip etsin Resulunden şafaat.
Tatlı canıg çıkganlay ,kurup tebrer sallarıg,
Varislege çaçılır ,cıyıp turgan mallarıg.

Teneşirge salırla,sapın kumgan alırla,
Camagatla eltip cer tübüne salırla.
Kiygen kiyimigi bolmaz etekleri ceglerin
Teneşirde cuvarla cöngerlerig,tenglerig.

Cer tübünde catarsa ,cönger bolmay,ten bollmay
Catıp turgan kabırıg,carık bolmay ken bolmay
Tar kabırda azap eter ,akırapla,cılanla.
Kabırladan kobarla kımıjalay kiyimsiz
Günahlıla beti kara ,birbirinden süyümsüz.

Arasatga barırla kırav tartıp közleri
Bek korgandan çıkmay kalır,avuzladan sözleri.
Zebanile kelirle,azılanı körürle,
Kollarında ottan kamçı cehanimge sürürle.

Üslerine kiydirirle katırandan kölekle,
Kollarında ottan kamçı azat eter melekle
Kaynar suvla kuyarla,canar küyer salları.
Seksen min cıl azap çeksele çıkmay turur canları.

Asilaga hazırlanır cehennemni huyusu
Tabanından azap tutsa,kaynar başta mıyısı
Etgenine puşuv eter ,dünyadan köçgenley
İçegisi tutkallanır hamim suvun içgenley

Mümin kulla arasatga asibolup barırla
Alanı körgen asi kulla seyirsinip kalırla.
Bölük bölük barırla tolgan aylay carıtıp
İbadetni aşgılıgın kafirlege tanıtıp.

Üç min cıllık kıl köprüden kuş ucgallay öterle
Bek kuvanıp şükretip cennetlege ceterle.
Cennetlede bal kögetle,tüplerinde süt koban
Bu zavukga cetmek için hak diningi tut tamam

Cennetlede caşarla ,avrumayın ölmeyin
Suvuk bolmay,aç bolmay ,cehannam azabın körmeyin.
Cılay sarnay kobarla biynamazla kabırdan
Cehannamnı azabı ullu bolur katardan

Tüye boynu kibik bolur cehanımda cılanla
Biri ursa açuvu ketmeyin,tamam min cıl cılarla
Keçe bolsa Ullu Allah ga şükür etip catıgız
Sıylı kulu Peygamberga,salat salam aytıgız.

2 Ocak 2012 Pazartesi

CANGI CIL ESKI CIL


CANGI CIL ESKI CIL

Bugun ciktim oramga
Eski cilni asirirga
Curegimde kaygila
Etiyem men sagisla

Eski cil ketedi dep
Midah bolgan korunmey
Umutludu adamla
Cangi cilga cetelmey

Betleriva kuledi
Kozleride ciltiray
Curekleri kimilday
Gobelekche ucgallay

Cangigava asigabiz
Eskitgende biz edik
Bunga eteribizde vol
Kiyillikla kormeyik

Konak konakni suymey
Konakbay ekisinda
Asirikbiz bunuda
Endi cilga savlukla

Cangi cilda baribiz
Acuv avruv kormeyik
Igilikle savlukla
Kuvanc bla ceteyik

Uyleribiz kenglikle
Otcagabiz barlikla
Uydegibiz savlukla
Turayik bu cil kuvancla

Cangi cilga kuvanip
Orge turup turabiz
Casavubuznu tavusup
Esgermeyin barabiz

Cangi eski desekde
Barinda biz culkabiz
Sav suyegin koymayin
Cuyke cuyke soyabiz

Entta kop cillaga savlukla kuvancla hep birgeley ceteyik!!!!

Ayla Korkmaz, 1-1-2012

EGECIME





EGECIME

Bilemisiz tenglerim
Kallaybir kuvanclima
Bu cil nasip conegent
Egecim kelip katima

Terekni butaklarica
Cacuv kucuv bolganek
Ciyirma bes cil alga
Mincaklaca cacilganek

Casamagan bilmeydi
Kurbetlikni zaranin
Ana ata bir canga
Egec karnas kiymatin

Cokluklarin kormeyim
Casay bargan dunyada
Savbolsala korese
Birkun bolsa bolmasa

Ullu Allah tubetsin
Men suygenleni dunyada
Ahiratga ketgenlenida
Tubetsin bet carikla

Egec karnas baskadi
Bes barmakni besica
Suyumu tolturadi
Curekleni cavuca

Cavumuda egecsiz
Karnassizda koymasin
Egec-karnasi bolgan
Kiymat bilip casasin

En kiynalgan kununde
Canina darman bolur
Tatli cili sozcukle
Curegine bal bolur

Egec karnas acitmaz
Birbirine ursada
Et tirnakdan ayrilmaz
Ciganakla batsada

Egecimi koguzup
Algisimi algandi
Allah zavuk bermesin
Kuyovumde bagalidi

Kalgan egec karnaslarim
Alagada tansikma
Ullu Allah tubetir
Alanida kuvancla

Allah barigiznida egeclerigizden karnaslarigizdan, uydegilerigizden ayirip kurbetlik cektirmesin.

Ayla Korkmaz, 1-1-2012